|
Article in other languages:
|
Os armenios son un pueblo que parla una luenga indoeuropeya (l'armenio) e aislata e son cristians. Son orichinarios d'arias d'Orient meyo entre Anatolia Oriental, o Caucaso y os lacos Ban e Urmia, (encara que o lumero d'armenios en a diaspora siga mayor que os armenios residents en l'Armenia istorica). A luenga que parlan no ye faziment clasificable en garra branca d'as luengas indoeuropeyas. A forma de cristianismo que siguen ye autualment propia d'os armenios. A identidat armenia en a diaspora se manifiesta millor por mantener a relichión cristiana propia que por mantener a luenga. Encara que tiengan un estato propio, Armenia, esta representa d'alto u baxo o 10% de l'aria que ocupaban istoricament, car en l'atro 90 % fuoron forachitatos u esterminatos por os kurdos locals e por o gobierno turco en o conoxito como chenozidio armenio. En o pasato os armenios controlaban o comerzio d'a seda entre Orient e Ozident. Modo de bida tradizionalO modo de bida tradizional ye sedentario e agricola. L'agricultura tipica d'os armenios ye una agricultura de montaña. Os armenios han destacato en Orient Meyo como biticultors. Dende fa sieglos en a diaspora os armenios han destacato como ombres de negozios. IstoriaEntre persas e romansA etnochenesis armenia ye antiga e con muitos puntos escuros e sin documentazión. D'alcuerdo con Herodoto os armenios deszienden de Frichios que s'establioron en a zona de l'antigo reino d'Urartu. En apoyo d'esto bels lingüistas han feito notar o parexito de l'armenio con atras luengas indoeuropeyas aislatas orichinarias d'os Balcans (trazio, daco, griego, albanés, etz...) ditas paleobalcanicas. Armenia estió un estato tampón entre o Imperio Román e o Imperio Persán. O reino d'Armenia prenió a relichión cristiana como ofizial baxo Terdat III, a prenzipios d'o sieglo IV, enantes que o Imperio Román, e se diz que Armenia estió o primer estato cristián, (feito que discuten os sirians e asirians). En o "Libro d'o Trasoro" menzionan Hermjnja en relazión con a bida d'os apostols y ebanchelistas en o capitol 68: E fue soterrado en una çibdat en Hermjinja que na nombre de Criton.
En l'año 390 o Imperio Román e o Imperio Persán Sasanida se repartioron Armenia. En a parte persa (Persarmenia) os persas preboron d'imposar o mazdeísmo, pero os armenios se rebeloron y en l'año 484 lis reconoxioron a libertat relichiosa. Como resultato de no azeutar o conzilio de Calzedonia de l'año 451 os cristians armenios se dezidioron por o monofisismo chunto con os echipzians, os sirians, os cheorchians e os albans caucasians (de l'aria de l'autual Azerbaichán). A primera ilesia Armenia yera común con os cheorchians e os albans, que partizipioron en o conzilio de Dwin en l'año 555. A dibisión d'o territorio abitato por os armenios entre o Imperio Román d'Orient e o Imperio Persa estió un antezedent d'a deseparación d'os armenios entre o Imperio Otomán e o Imperio Persa Sefebida e dimpués d'a deseparación entre os armenios entre o Imperio Otomán e o Imperio Ruso. Toz estos periodos de dibisión politica creyoron una Armenia Ozidental e una Armenia Oriental. Entre arabes e bizantinsEn l’año 661 os armenios azeutoron a tutela d'os arabo-musulmans, que alabez respetaban lur libertat de culto. Enta l'año 700 esistiba una probinzia d'Armenia dentro d'o califato musulmán almenistrata que duró dica o sieglo IX e que yera almenistrata por os arabes (con episodios de rebueltas e recuperazión d'o poder por os armenios). En l'año 884 a cabeza d'a familia de Bagratuni se fazió reconoxer rei d'Armenia con o nombre d'Achot I por o califa e por Costantinoble. A suya dinastía gobernó en un reino que teneba como nuclio l'aria entre Kars e o laco Seván, (a lo sur i eba atro reino armenio Vaspurakán). Os armenios conoxioron un tiempo d'autogobierno e progreso economico e cultural. Alabez tamién i eba armenios en o Imperio Bizantín, en la dita Armenia Menor, (que pertenexeba dende fa muito a lo imperio román d'orient e ye l'antezedent d'a desaparexita "Armenia Otomana") a l'ueste d'o Eufrates. En o "Libro d'o Trasoro" menzionan a l'Armenia d'o Eufrates como Erminea: Por aquel logar corre el rio de Eufrates, qui corre por Ermjnea, e mueue del ...
Os bizantíns i reclutaban soltatos, por exemplo lo zelebre Polieucto, e a begatas deportaban armenios de l'Armenia Menor, on plegaban armenios probinients de zonas musulmanas. Dende meyatos d'o sieglo IX dica prenzipios d'o sieglo IX en Costantinoble i abió 10 emperadors d'orichen armenio como Basilio II. Ixos emperadors s'apoyoron en os armenios pero os suyos suzesors, en a decada de 1020 luitoron contra ellos y en deportoron muitos ta Zilizia. A desaparizión d'o poder armenio fazió que os pueblos turqueses podesen entrar dimpués con fazilidat en Anatolia oriental e que los bizantins perdesen a mayor parte d’Anatolia dimpués d'a Batalla de Manzikert. Os armenios imbaditos por os turcomansOs turcomans plegoron dirichitos por os selchuzidas e arrasoron Armenia a meyatos d'o sieglo XI, instalando-sen-ie como sobirans. Dende 1220 os turcomans estioron sozmesos a los mongols. En ixos tiempos d'imbasions de turcomans e mongols l'agricultura de montaña d'os armenios e atros pueblos d'a zona retrozedió e progresó o modo de bida d'os pastors nomadas turcomans e kurdos. Muitos armenios emigroron ta Zilizia e Crimeya. As campañas de Tamerlán en 1387-1402 tornoron a debastar a zona. Tota Armenia fue sozmesa los turcomans Kara Koyunlu primero e Ak Koyunlu dimpués. En ixos tiempos os cruzatos s'establioron en Antioquía y Edesa e aduyoron a los armenios de Zilizia a resistir a los bizantins. Se creyó o reino d'Armenia-Zilizia u d'Armenia la Chica. A clase dirichent armenia prenió os costumbres d'a nobleza franca, con a que teneban ligallos matrimonials. As autoridaz relichiosas armenias negozioron con Roma a unión y en o sieglo XIII a ilesia armenia reconoxió l'autoridat de Roma. O catholicos se refuchió en Edesa e dimpués en Sis. O reino d'Armenia la Chica u Armenia-Zilizia fue conquiesto por os mamelucos d'Echipto e s'esboldregó en 1475. En o sieglo XV a bal meya de l'Araxes esdebinió de nuebo o zentro politico d'os armenios. Dende 1441 un nuebo catholicos establió a suya seu Echmazdín con primazía sobre en Sis, desfendo-se de tot o ligallo con Roma. Os armenios sozmesos a los otomans e sefebidasEn o sieglo XVI as guerras entre o Imperio Otomán e o Imperio Persa sefebida debastoron de nuebo Armenia. O tratato d'Amasía (1555) dixó buena parte d'Armenia en o Imperio Otomán. Cuan tornó a aber-ie a guerra o Xah Abbas contratacó en 1603 prenendo Armenia oriental e deportó muitos Armenios ta Ispahán, on con o tiempo creyoron una ziudat dita Nueba Chulfa. Armenia tenió dimpués una relatiba estabilidat. En o Karabakh, un bastión de cultura armenia, os prenzipes armenios d'a dinastía d'os Melik se declaroron autonomos e resistioron a los otomans, atra begata en guerra con Persia entre 1720 y 1730. En ixos tiempos estió o clero armenio, con o catholicos de Echmazdín en a cabeza, qui exerzió o papel de clase dirichent d'os armenios que no eban emigrato. En o interior d'o Imperio Otomán os armenios esdebinioron una Millet baxo responsabilidat d'o patriarca armenio de Costantinoble. Os renaximiento armenio en a diasporaEntre os sieglos XV y XVI os comerziants armenios controloron o mercato d’a seda iraní, aprobeitando que i eba tot un rete de colonias armenias, belunas creyatas en tiempos bizantins antigos, belatras de tiempos d’as embasions turcomanas més modernas. Bi eba armenios en Costantinoble, Trazia, Mazedonia, Bulgaria, Transilbania, Lvov, Crimeya, Benezia, Livorno, Chenoba e Marsella. Os chulfianos de nueba chulfa tenioron un important papel en o comrzio internazional, e tamién yeran muito actibos en ixe comerzio os d’a India (Madrás e Calcuta). Esta burguesía armenia emigrata yera en contauto con os artisans armenios de Costantinoble e Anatolia Ozidental, pero inoraba a situazión d’os campesins armenios que no eban emigrato, produzindo-se una desachuste entre a diaspora y os armenios d’Armenia. Os armenios en o zaguer sieglo d'o Imperio OtománA prenzipios d’o sieglo XIX os armenios yeran unos 3 millons en o Imperio Otomán (a mayoría) e o Imperio Persa. Entre un 10% e un 15 % bibiban fuera d'Armenia. Os campesins armenios se repartiban en una ampla zona dende Diyarbakir y Erzurum a l’ueste dica Ganya a l’ueste, e tamién en Zilizia. En ixa ampla zona combibiban con kurdos, turcos anatolianos, azerís e cheorchians, e os armenios no yeran mayoritarios que en a rechión d'o laco Van. A prenzipios d'o sieglo XIX os rusos conquirioron a Persia os territorios a lo norte de l'Araxes, con l'aduya d'os armenios locals. En 1828 se firmó o tratato de Turlmenchai entre os imperios ruso y persa e permitió a 50.000 armenios de Persia que s'establisen en a rechión de Ereván, Nakhicheván e Karabakh. O tratato ruso-otomán d'Adrianopolis de 1829 conzedeba a Rusia os destritos de Ajaltsije e Ajalkalaki, que probocó a emigrazión de cuasi 100.000 armenios d'Anatolia oriental ta territorio d'o Imperio Ruso. Mientres tot o sieglo XIX continó ixe mobimiento migratorio dende o Imperio Otomán, creyando-se una Armenia rusa u Armenia oriental, cada begata més diferent de l'Armenia otomana u ozidental. En l'Armenia otomana a situazión d'os campesins armenios continó degradando-se. Se creyó un zerclo bizioso: os armenios tendeban a emigrar e as autoridaz otomanas instalaban en l'Armenia istorica musulmans refuchiatos d'o Caucaso (Zircasians, Nogais, Tartres), u d'os Balcans. Os equilibrios de poder tradizionals se creboron e nomadas kurdos se desplazoron ta o norte. Aumentó a emigrazión armenia ta Costantinoble. A prenzipios d'a decada de 1860 os liberals consiguioron que a Millet fuese dotata d'una Constituzión nazional. O patriarca esdebinó una espezie de monarca costituzional rodeyato d'una asambleya esleita. Yeran tiempos de reformas, d'ozidentalizazión e de plegata d’ideyas ozidentals como o nazionalismo y o sozialismo. En a guerra ruso-otomana de 1877-1878 os exerzitos rusos, mandatos por chenerals armenios s’apoderoron de Kars. En 1878 por o tratato de Berlín o imperio Otomán abió de zeder a Rusia Kars, Ardahán e Batum, territorios que teneban un terzio de poblazión armenia. O tratato estipulaba a més as reformas que s'aberban de fer en as probinzias abitatas por armenios, prenzipalment pa "garantir lur seguridat debant d'os zircasians e kurdos". Estas disposizions no fuoron aplicatas, e os otomans consideroron a custión armenia como una amenaza pa la muga oriental d'o imperio. En febrero de 1914 Rusia consiguió que as probinzias en as que os otomans eban de lebar a cabo as reformas fuesen reagrupatas en dos rechions almenistratibas (Erzurum e Van), baxo control d’inspectors europeus. Dos organizazions reboluzionarias amanexioron: o partito Henchak (més sozialista) fundato en 1887 en Chinebra, y o partito Dashnak, fundato en 1890 en Tiflis (més nazionalista). Feban una azión reboluzionaria directa. En 1890 o Henchak probocó insurrezions en Anatolia oriental e o soldán Abdul Hamid ordenó a interbenzión d'o exerzito, y en particular d'os Hamidiye, a una caballería kurda alezionata en o islamismo radical y o chenozidio de cristians. I abió dos añatas de mortaleras (1894-1896) en as que d'alcuerdo con fuents armenias morioron 300.000 presonas e uns 100.000 armenios se refuchioron en Transcaucasia. En 1896 os dashnak fazioron un atentato terrorista cuentra a seu d'a banca otomana de Costantinoble. O soldán suspendió a Costituzión nazional d'a Millet e a comunidat armenia de Costantinoble sufrió represalias. A burguesía armenia yera en cuentra d'os partitos reboluzionarios, tanto en territorio otomán como en territorio ruso, on s'eban enriquito con o comerzio e a industria. Os armenios estioron pioneros en o desembolique petrolifero de Bakú, on se formó una clase obrera armenia. O partito Dashnak se radicalizó y entre 1905 e 1906 i abió enfrentamientos entre armenios e azerís en Bakú a atros puestos, esdebenindo una guerra zebil que duró dica 1908. En 1908 os armenios de territorio otomán teneban esperanzas que o cambeyo de rechimen con a plegata d'os chobens turcos lis milloraría a situazión, pero os chobens turcos yeran panturquistas e beyeban un periglo en a esistenzia d'os armenios, d'esta traza en 1909 os turcos fazioron una mortalera d'armenios en Adana. A primera guerra mundialOs otomans encomenzoron os combates cuentra Rusia en a primera Guerra Mundial o 29 d'otubre de 1914. O eszenario inizial d'os combates yera a rechión entre os lacos Van e Urmia e as poblazions locals se beyoron implicatas en a guerra, (armenios, asirians, kurdos). En abril de 1915 esclató una rebuelta armenia en a rechión de Van. O gobierno otomán fazió detenzions masibas entre a elite armenia de Costantinoble (que fuoron asesinatos) e ordenando a deportazión de toz os armenos d'Anatolia oriental. Os notables armenios locals fuoron detenitos e executatos. Os armenios que yeran en o exerzito otomán tamién fuoron asesinatos. O exerzito turco, pero sobre tot os kurdos incontrolatos, feban mortaleras d'ombres armenios e obligaban a marchar enta o sur a piet a las mullers e ninas, que de camín podeban estar raptatas, forzatas u morir de fambre u sete. Se calcula que as bitimas estioron entre 600.000 e 800.000. En chulio plegoron 50.000 superbibients t'Alepo. Cuan os rusos ocuporon Van podioron salbar-sen 300.000 armenios. En berano os armenios de Zilizia e d'o resto d'Anatolia fuoron deportatos enta Siria e Mosul e bi abió mortaleras de nuebo. As tropas otomanas reocuporon an e os armenios de Van se refuchioron en Trascaucasia, pero en setiembre os rusos recuperoron a zona e os musulmans estioron bitimas de mortaleras como represalia. En 1916 os rusos ocuporon Erzurum, Trebizonda y Erzincán, e as poblazions musulmanas locals quedoron diezmatas por a guerra. As ostilidaz zesoron en a practica entre agosto de 1916 e fins de 1917. En abril de 1917 as autoridaz rusas autorizoron a los refuchiatos a tornar ta Anatolia oriental. Uns 150.000 se reinstaloron en a rechión de Van, on podioron cullir una collita de trigo en berano. Periodo d'entreguerrasDimpués d'a reboluzión rusa de marzo de 1917 Trascaucasia s'autogobernaba. Os armenios de Trascaucasia creyoron una fuerza melitar propia y en otubre costituyoron en Tiflis un Consello Nazional Armenio. Cuan os bolchebiques prenioron o poder en Rusia, as autoridaz de Transcaucasia se negoron a cambeyar de rechimen e firmoron con o exerzito otomán un armistizio en abiento de 1917. En ixe inte os armenios controlaban a zona entre Ban y Erizcán. En chinero de 1918 s'establió una asambleya constituyent (seim) de Transcaucasia, que contaba con 112 miembros, 33 d'ellos armenios. En a Transcaucasia d'ixa epoca i eba profundas dibisions os azerís yeran pro-otomans, os armenios anti-otomans e os cheochians quereban a paz. Os otomans entre marzo e abril pasoron a la ofensiba e ocuporon tot o terreno entre Ban e Kars, produzindo-se refluxo d'armenios ta o noreste. En abril, a Seim proclamó a independenzia de Transcaucasia, mientres os otomans abanzaban e yeran ya a man de Yerevan. En mayo Transcaucasia se disgregó con a proclamazión d'a indepenzia de Cheorchia. Os armenios podioron aturar a los otomans en a batalla de Sardarabad, pero en chinio abioron de firmar en Batum un tratato en o se zedeban a los otomans a zona d'o ferrocarril entre Alexandropol e Chulfa e se beyeban obligatos a autorizar a las tropas otomanas poder cruzar territorio armenio pa azeder a Azerbaichán. En chunio de 1918 os otomans ocuporon Azerbaichán y en agosto planteyoron a custión de Karabakh. Una asambleya local, con mayoría armenia refusó a unión con Azerbaichán, pero abió de zeder. Os otomans con l'armistizio de Mudros d'o 30 d'otubre de 1918 abioron de retirar-sen a las suyas mugas de 1914, mientres as fuerzas britanicas prenebas posizions en Transcaucasia. Dimpués de desaparixer o periglo otomán plegó l'inte que os armenios s'enfrentasen con os suyos bizins. Os armenios luitaban cuentra os cheorchians a fins de 1918, e con meyazión britanica os armenios e cheorchians se repartiron os territorios en baralla. Muitos armenios de Cheorchia emigroron ascape t'Armenia. A l'ueste os musulmans de Kars proclamoron en chinero de 1919 un gobierno probisional. Os britanicos interbinioron e tornoron l'almenistrazión de Kars a los armenios. A l'este en a baralla con os azerís, (a Guerra Armenio-Azerí), os britanicos establioron a prenzipios de 1919 que Nakhicheban quedase en Armenia e Karabakh en Azerbaichán. A situazión d'Armenia alabez yera catastrofica: no i eba ni almenistrazión, ni capital, ni costituzión. O partito dominant yera o Dashnak, e mandaban erues de guerra. Os musulmans yeran cuasi un terzio d'a poblazión d'o país, e la mitat d'a poblazión armenia yeran refuchiatos. I eba epidemias. A custión d'as mugas d'Armenia se trató en a Conferenzia de París de 1919. I abió dos delegazions amrmenias, una representaba a l'Armenia Otomana (e l'alto clero), e l'atra a l'Armenia liberata. As petizions fuoron chuzgatas como eszesibas: Erzurum, azeso a la Mar Negra (e Mediterrania por Zilizia). Se prebó d'establir un mandato estato-unitense en Armenia pero o Senato d'EEUU refusó o mandato en mayo de 1920. O tratato de Sèvres d'agosto de 1920 reconoxeba a Armenia o dreito sobre una parte d'Anatolia oriental sin fixar as mugas, dixando o tema a l'arbitrache d'o president Wilson. En nobiembre de 1920 fuoron fixatas as mugas, pero os turcos ya eban pasato a la ofensiba e ya eban conquiesto tot o territorio reibindicato. En chunio de 1920 os nazionalistas turcos leboron a cabo negoziazions con os sobieticos. Os kemalistas pactoron con os sobieticos as mugas orientals de Turquía, e dimpués embadioron Armenia ocupando Kars en octubre e Alexandrópol en nobiembre. En otoño d'ixe mesmo año o exerzito royo sobietico plegó t'a muga d’Armenia, e os armenios, presionatos por os turcos abioron d'azeutar o dominio sobietico. L'Armenia SobieticaO 29 de nobiembre de 1920 se proclamó a Republica Sozialista Sobietica d'Armenia. O gobierno armenio presobietico firmó en abiento un tratato con os turcos por o que zedeban Kars e Nakhicheván. Mientres o exerzito royo ocupaba Cheorchia, os Dashnak fazioron que Armenia se rebelase entre febrero e abril de 1921. Armenia tornó a estar conquiesta por os comunistas sobieticos, ya de pa cutio, y o 2 d'abril de 1921 fue declarata a Republica Sobietica d'Armenia. O tratato ruso-turco de Kars d'o 13 d'otubre de 1921 tamién fue firmato por a R.S.S d'Armenia e fixó as mugas entre Turquía e Armenia. Armenia perdió Kars e Igdir (o territorio entre l'Araxes e o Mont Ararat que fazió parte d’o Imperio Persa dica 1828). Con a zesión d'Igdir Turquía teneba un corredor dica Nakhicheván, territorio zedito a Azerbaichán. Nagorno Karabakh no feguraba en o tratato pero poco dimpués fue atribuito a Azerbaichán e se creyó a rechión autónoma d'Alto Karabaj o 7 de chulio de 1923. Como en atras republicas sozialistas sobieticas (Ucraína, Kirguisistán, etz..) o periodo sobietico d'entreguerras trayó fambre por a coleutibizazión e as deportazions dende 1929. As autoridaz sobieticas luitaban cuentra as "superbibenzias d'o nazionalismo", creyando un terror de masas. O catholicos Joren I fue asasinato en 1938. En a segunda guerra mondial i eba armenios luitando en os dos bandos. Os armenios d'Alemaña consiguioron estar reconoxitos como arios. Bels nazionalistas armenios luitaban con l'exe por a promesa que lis fazió Hitler d'un estato independient arredol d'o Mont Ararat, (en territorio controlato por Turquía, que sin d'embargo no partizipaba en a guerra). Una lechión armenia luitaba en o Caucaso Norte, e bels armenios d'a diaspora fuoron detenitos por os angleses en Orient Meyo. En 1945 Stalin presionó a apa que tornase a la URSS Kars e Ardahán, pero a oposizión d'EEUU fazió que ixas presions fracasasen, encara que o gobierno sobietico encomenzó a estar menos desfaborable con Armenia. En 1945 esleyoron a un nuebo catholicos, (a seu yera bacant dende 1938), e as autoridaz sobieticas faborexioron a repatriazión d'armenios d'a diaspora. Entre 1946 e 1948 100.000 armenios arriboron en Armenia, pero desilusionatos, muitos d'ellos no querioron quedar-se-ie e dica 1956 no se'n podioron marchar. En as tres decadas dimpués d'a muerte de Stalin Armenia s'industrializó e urbanizó ascape e tenió un grant creximiento demografico. O nibel d'educazión progresó ascape, e se produzió una fuga de cerebros ta Rusia, por aber-ie pocas oportunidaz en tan reduzito país. Os armenios s’infiltroron en a clase dirichent sobietica, por exemplo o president d'o Presidium d'o Sobiet Supremo entre 1964 e 1965 yera l'armenio Anastás Mikoyán. O costrutor d’abions Mig yera o suyo chirmán Artion Mikoyán. As autoridaz d’a republica dedicoron muitos esfuerzos a salbar o patrimonio cultural armenio, que os turcos y azerís encara destruyen. O nazionalismo armenio tornó a tener fuerza, y en 1965 s’espresó en una gran manifestazión que conmemoraba o zincuanta anibersario d’o chenozidio. En 1966 naxió o partito nazional unificato, e los suyos miembros fuoron detenitos e condenatos en años posteriors. En 1988 encomenzoron conflictos interetnicos entre os armenios e os azerís por a reclamazión d’os armenios de l’Alto Karabak d'unir-sen a Armenia. En Armenia creyoron un comité pa Karabaj, que reclamaba a unión d’o Alto Karabaj con Armenia. Os d’días 28 e 29 de febrero i abió pogroms antiarmenios en Sumgait, a lo norte de Bakú, con dezenas de bitimas. En chulio o sobiet de l’Alto Karabaj botó a unión con Armenia; o Sobiet Supremo d’aURSS se oposó porque no quereba creyar un prezedent de cambeyos de mugas. Un tierratremos debastó o norte d’Armenia en abient de 1988, con dezenas de mils de bitimas. Alabez as autoridaz sobieticas detenioron a los dirichents d’o comité pa Karabaj, e dimpués posoron l’Alto Karabaj baxo l’autoridat d’una comisión espezial presidita por un ruso. A meyatos de chinero de 1990 i abió pogroms antiarmenios en tot Azerbaichán e cuan correba periglo que tamién afeutasen a os rusos as tropas sobieticas interbinioron. En agosto de 1990 Levon Ter Petrossian, que eba estato miembro d’o comité pa Karabaj, fue esleito president d’a Asambleya Nazional (en a practica cabo d’estato). Armenia esdebinió republica sobirana, incluindo l’Alto Karabaj, estendendo a ziudadanía a toz os armenios de fuera d’Armenia. Armenia independientO 23 de setiembre de 1991 Armenia proclamó a suya independenzia d'a URSS, estando a unica republica sozialista sobietica que siguió o cauz legal, con un referendum. A lo mes binient Ter Petrossian fue esleito president d'a Republica. En ixos primers años d'independenzia e de descomposizión d'a URSS i abió tropas sobieticas que colaboraban en a muga d'Armenia e Azerbaichán en a deportazión d'Armenios, mientres os armenios de Karabaj yeran en rebelión ubierta y encomenzoron a benzer a los chenozidas azerís a serbizió d'a republica d'Azerbaichán, e dimpués a forachitar a los azerís de l'Alto Karabaj, (e a los meskhetas asentatos por os azerís). Os armenios de Karabaj e os armenios d'Azerbaichán refuchiatos en Karabaj consiguioron controlar o 10 % d'Azerbaichán, e creyar un corredor con Armenia. Plegoron a controlar dica a ribera ezquierda de l'Araxes, en a muga con Irán, dica que o exerzito iraní interbinió creyando una zona de seguridat de 10 km. Bibliografía
Questions for article: armenian lavash |
This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.
IHS Europe: Infrared Heating Systems for Home and Business.